Olympus EM5II’de ISO100 ve ISO200 farkı

Son birkaç yılda çıkan Olympus gövdelerde baz ISO 200. “Baz ISO” demek… nasıl desem… “bir algılayıcının en yüksek performans verdiği ISO değeri” olarak tanımlanıyor. Kimi makinelerde bu 200, kimilerinde 100, D810’de 64.

Birçok makine bu minimum değerinde altına inmenize izin veriyor. Örneğin bazı Canonlarda standart ISO aralığı 100-6400’ken bunu 50-25600’e çekebiliyorsunuz, Olympus EM5’te baz ISO200 ama ISO değerini 100’e çekme olanağı da var.

Çok teoriye girmeden, laf kalabalığı yapmadan, mesela Canon 5DMarkII’de ISO50’ye nasıl inildiğini anlatayım: ISO değerini 50’ye çektiğinizde makine çekimi 100’de yapıyor, ama aynı zamanda +1 EV pozlama telafisi verip çekim yapıyor, ve sonra -2EV pozlama telafisi verip fotoğrafı size öyle teslim ediyor! Mesela:

Makineyi elinize aldınız, Av modunda ISO100’de 1/100 ve f11 değerlerini verdi makine size. ISO’yu 50’ye çekerseniz fotoğrafı ISO100’de çekiyor ama “+1EV” telafi vererek. Şimdi burada diyaframını mı 8’e çekecek yoksa perde hızını m ı 1/50’ye çekecek onu bilemiyorum, bununla ilgili bir yazı bulamadım. Ama sonuçta makine, siz ISO’yu 50’ye ayarlasanız bile, fotoğrafı ISO100’de çekiyor ve normalden 1 durak daha parlak çekiyor. Ve sonra, o fotoğrafı 2 durak daha karanlık hale getirerek size veriyor.

Peki burada ne oluyor: Parlak bölgeler normalden 1 durak daha fazla pozlandığı için, buraların patlamasının olasılığı artıyor. Gölgeler de 1 durak fazla pozlanıyor, ama bu durum gölgeler için süper çünkü normalde gölge bölgelerde çok veri saklanmaz. Makine 1 durak fazla pozlama telafisi verince, gölgelere de ciddi miktarda veri gelmiş oluyor.

Yani: ISO değerini 100’den 50’ye (ya da makinesine göre 200’den 100’e) çekince parlak bölgelerin patlaması kolaylaşıyor ama gölgelerde çok daha fazla detay alıyorsunuz.

Mesela:

iso100-iso200-nex7-em5ii-01

Üstteki NEX7 ISO100, sol attaki EM5 II ISO100, saüdaki EM5 II ISO200. Bunlara birkaç EV pozlama telafisi verdim.

iso100200-01

Soldaki EM5II ISO200, sağdaki ISO100. Fotoğrafa +3EV verilmiş hal, %150 büyütme.

iso100200-02

%200 büyütme. Soldaki ISO200 sağdaki ISO100. Gene +3EV pozlama telafisi verdim.

Gördüğünüz gibi EM5II’de ISO100’de gölgeler ISO200’e göre çok daha temiz. Hatta en az NEX7 kadar iyi (daha da iyi ama ben böyle deyince “fizik kurallarını büküyorsun” diyorlar, halbuki sadece konuşmuyorum, gösteriyorum da). Buradaki kayıp parlak bölgelerde olmalı. Açıkçası, ben aşırı fark göremedim bu bölgelerde. Evet var ama benim çektiğim fotoğraflarda o bölgeler çok önemli değil genelde. Ek olarak, insan gözü nedense gölgelerdeki detaylara daha fazla dikkat ediyor.

SONUÇ

Yani diyeceğim odur ki, eğer fotoğrafınızda gölge kısımlar daha değerli olacaksa baz ISO’nun da altına inmekten korkmayın. Canon’da da, Nikon’da da, Olympus’ta da, diğerlerinde de…

22 comments for “Olympus EM5II’de ISO100 ve ISO200 farkı

  1. Arandur
    2016-10-21 at 10:24 pm

    Merhaba , bu fark EM-5 için de geçerli midir? Biliyorsunuz EM-5’e iso 100 yazılımla geldi. Ben isoyu 100’e aldığım zaman pozlama süresi artıyor baya ama sebebini anlayamadım. Şimdi mesela gece çekimlerinde EM-5 ‘de iso:100 mü olmalı?

    • ErtOzt
      2016-10-22 at 6:34 am

      Perde hızı kurtaracaksa, elin titremeyecekse ISO100 daha iyi sanki.

  2. selim insan
    2016-10-24 at 6:33 am

    Hocam, okuduklarımdan anladığım baz ISO şu demek:
    Üstündeki ISO’larda algılıyıcıdan gelen ölçümü nicelikselleştirme işleminden önce (bitlere dönüştürmeden) önce amplifiye edeceğim; altındaki ISO’larda da “mış” gibi yapacağım; ama, olmayacak 🙂

    Çünkü makine ISO 50’ye gerçekten çekilebilse olması gerekecek diyafram ve enstantane değerlerine ISO’yu 100’de tutarken ayarlanırsa, hedef görünümde EV’nin (aslında LV) üst ucunda bulunan bölge varsa buraların patlayacağı ve ayrıntının gölgelerde alınacağı bariz. Halbuki ISO 50’de tam tersi olmalıydı. (Ayrıca, yine üreticilerin ISO’yu baz ISO üzerine çekme işlemini ne şekilde yaptıklarını tam olarak açıklamadıkları da belirtiliyor.)

    Ancak, şu yazacağım olgu üzerinden önce amplifikasyon, sonra nicelikselleştirme işleminin yapıldığını kestiriliyor: diyafram ve enstantane istenilen değere ayarlandıktan sonra histogram, eğer darsa ve hareket edeceği yer kaldıysa, ISO arttırılarak sağa dokundurulup çekim yapıldığında, gürültünün, böyle yapılmadığı halde çekilecek olan fotoğraftakinden az olması. (Siz de daha önce bu sağa yaslama uygulamasından genel olarak bahsetmiştiniz zaten.) Sebep olarak da bu dayama uygulaması ile “read error” denilen hatanın oranının düşmesi gösteriliyor. Yani, nicelikselleştirme işlemi güçlendirilmiş sinyal ile yapılmış olacağından en azından bu işleme ait hata (read error) nispeten azalmış olur deniyor. Burada bahsedilen ISO’nun gerçekten arttırılmasını gerektirmeyecek şartlarda ISO’nun arttırılması; elbette sonra yazılımla EV’nin düşürülmesi gerecektir amaçlanan fotoğrafı elde etmek için. Bu konudaki deneyiminiz nedir?

    Not olarak ekleyeyim:
    Yukarıda yazdığım sizin yukarıda yaptığınız ISO 100’de çekilmiş fotoğrafla ISO 200’de çekilmiş fotoğraf karşılaştırmasındaki sonuca aykırıymış gibi ama, muhtemelen değil çünkü tahminim o ki çekimi ISO 200’le yapabilmek için ya hızı düşürdünüz ya da diyaframı kıstınız ki bunun sonucunda algılayıcı üzerine düşen ışık yarıya düştü; gürültünün artmasına yol açan da bu aslında ışık miktarının yani bilginin azalması.

    • selim insan
      2016-10-24 at 6:39 am

      en son paragraftaki “hızı düşürdünüz”, aslında “hızı arttırdınız” yani, “pozlama süresini azalttınız” olacaktı; yanlış yazmışım.

      Ayrıca üçüncü paragrafın ilk cümlesi: “Ancak, şu yazacağım olgu üzerinden önce amplifikasyon, sonra nicelikselleştirme işleminin yapıldığını kestiriliyor” değil “Ancak, şu yazacağım olgu üzerinden önce amplifikasyon, sonra nicelikselleştirme işleminin yapıldığı kestiriliyor” olacak.

      Kızarsınız şimdi 🙂

    • ErtOzt
      2016-10-24 at 7:43 am

      Dur paralel evrendeki arkadaşıma gönderdim senin yazıyı, çevirip gönderecek bana 🙂
      Son paragrafa yanıt yazayım: ISO100 ve ISO200’deki çekimleri A modunda yaptım, yani birşey kısmadım. ISO100 gerçekten de gölgede daha temiz sonuç veriyor.

  3. selim insan
    2016-10-24 at 8:15 am

    Latife etmişsiniz 🙂 Eskiler öyle derlerdi…

    A-Modunda yaptıysanız makine kısmıştır hocam 🙂 Otomatik yani 🙂 Makinenin çekim yaparken kullandığı diyafram ve enstantane değerlerini eklerseniz daha rahat anlaşılabilir olacak bizim için.

    Makine otomatik modlardan yani A Modu ya da S Modundan birinde ise, ISO düşürülünce haliyle diğer ayarları algılayıcıya daha fazla ışık düşecek şekilde değiştir. ISO yükseltilirse de tam tersi olur. Düşük ISO’da az gürültü sonucunun kaynağı budur. Algılayıcıya düşen ışık miktarı artar; yani sinyalin her türlü gürültüye oranı da yükselir.

  4. selim insan
    2016-10-24 at 11:58 am

    Haklısınız aslında 🙂 Kısa yazıda çok şey anlatılmaya çalışılınca Türkçe’de pek kullanmadığımız yan cümlecikler içeren uzun cümleler kullanılmak zorunda kalınıyor. Bu da okunmayı güçleştiriyor. Yazı Türkçe’den çok İngilizce’den kötü çeviriye benziyor. Ben de okumuyorum aslında böyle yazılmış yazıları 🙂

    İlk iki paragraf Baz ISO ve Canon’da ISO’nun 50’ye ayarlanması hakkında; İlk paragrafta sizin anlattığınız Canon’un baz ISO altına yapılan ayara verdiği tepkiden bahsettim.

    ISO’yu Baz ISO altına düşürünce makine şöyle bir mantık yürütüyor gibi:
    1) Sen daha düşük ISO istiyorsun.
    2) Daha düşük ISO’yu ya diyaframı açabilmek ya da hızı düşürebilmek için istiyorsun. (Fotoğrafçı açısından ISO’yu düşürmenin gerekçesi budur çünkü; eğer tabii ki daha karanlık bir fotoğraf istenmiyorsa.)
    3) Bir sorunumuz var: o da bende aslında ISO 50 falan yok.
    4) Ama, sana bir güzellik yapayım: Senin kullandığın moda göre bir ayar yapayım: Otomatik moddasın, +1 EV vereyim. (“A Modundaysan hızı bir durak azaltayım ya da S Modundaysan hızı bir durak arttırayım” gibi bir şey olmalı bu.)
    5) Aaaaaa. İşe bak; algılayıcı 2 EV fazla pozlanmış oldu. (Çünkü hem ISO’yu düşürmedim, hem de +1 EV pozlama telafisi verdim.)
    6) O zaman yazılımsal olarak -2 EV vereyim.
    7) Al.

    Böyle yapılırsa; yani bir fotoğraf +2 EV pozlama telafisi ile çekilirse ayrıntının karanlık bölgelere kayacağı; aydınlık bölgelerin patlayabileceği belli. Bunu -2 EV yapsanız bile üst uçtan kırpılma olduysa geri gelmeyecek.

    Halbuki ISO 50 daha az ışık duyarlılığı demek. Gerçekten bir ISO 50 ayarı olsaydı, ISO 100’den 50’ye düşürülüp anstantane ve diyafram aynı kalsaydı karanlık yerlerde ayrıntı azalacak; aydınlık yerlerde artacaktı. Ya da ISO 50’ye düşürülüp pozlama miktarı değişmesin diye diyafram açılacak ya da pozlama hızı düşürülecek olsaydı, bu sefer de net alan derinliği ya da hareketlilikten doğabilecek sonuçlar dışında fotoğrafın tonlamasında bir değişiklik olmayacaktı. Yani yukarıda anlattığınız ISO 50 işi acayipl 🙂 Fotoğrafçının kendisinin de yapabileceği bir cambazlık aslında.

    Dördüncü paragrafı zaten yazdım. Üçüncüye gelince, uzun versiyonu çok uzun, formül falan da yazmak lazım 🙂 Şaka değil, gerçekten böyle.

    • ErtOzt
      2016-10-24 at 12:09 pm

      Evet 🙂
      Madde madde yazdığını anlatmaya çalıştım galiba bende bu yazıda, eğer becerebildiysem.
      Mesela bembeyez gelinlik çekeceksen Canon’da ISO50’den koşarak uzaklaşman lazım, ya da Olympus’ta ISO100’den.

      • selim insan
        2016-10-24 at 1:58 pm

        Yukarıdaki şekilde yürüyorsa işler dediğiniz gibi kaçmanın gerektiği durumlar olabilir; çünkü makine LOW ISO’da size rağmen iş çeviriyor gibi 🙂

        Üçüncü paragrafın çok kısa öneri versiyonunu da yazayım:

        1) Manuel moddasınız. (Diğerleri de olur da işler biraz karmaşıklaşır; çünkü işlem boyunca diyafram ve enstantanenin değişmesini istemiyoruz ve buunun için bir de pozlama telafisi gerekir.)
        2) Çekeceğiniz fotoğrafın gereğine göre bir enstantane ve diyaframda karar kıldınız ve ayar yaptınız. (Çünkü net alan derinliği ve/veya konunun hareketliliği vb. gibi durumlar var.)
        3) Histograma baktınız, ortada bir tepe şeklinde ve sağında solunda boşluk var. (Ortamın EV genişliği makinenin potansiyelinden düşük ve sınırlarda da değil ayarlarınız demek ki.)
        4) ISO’yu histogram sağa değene kadar arttırın.
        5) Böylece daha az gürültülü bir fotoğraf çekeceksiniz.

        Paradoks gibi; ama değil 🙂

        Ben bunu denemedim; bu konuda deneyiminizi sordum 🙂

        • ErtOzt
          2016-10-24 at 9:22 pm

          Histogramı sağa yaslama metodunda ISOyu kullanmanın sınırları var. Bir değerden sonra artık gürültü o kadar artar ki bu metodun getirdikleri kaybolur.

  5. Yusuf ERDEM
    2016-10-24 at 8:54 pm

    Bugün evde saat 5 gibi odada arkadaşımı çekeyim dedim . Gövde oly omd em5 ve lens de pana -14-45. İso:200, perde hızı da 1/8 A modunda idi sanırsam. Diyafram da 3,5. Yalnız çözünürlük bana kötü geldi çok kötü değil ama. Is kapalı mı diye baktım o da açık. Arkadaşın yüzü cam gibi değil.ama ne bileyim pana 14-45 çok övülüyordu. Ama oly 45 ya da oly 60 ile çekseydim %99 daha net olurdu. Artık kapalı mekandan dolayı mı , oda içinde ışık azdı ondan mı bilmiyorum ki.

    • ErtOzt
      2016-10-24 at 9:25 pm

      Odayı ve fotoğrafı görmem lazım.

  6. Zekeriya
    2016-10-26 at 8:39 am

    Merhaba nikon d3300 ile d3400 arasında kaldım. D3300’de sensor temizleme varmış d3400’de yok. Bu beni düşündürüyor. Ne dersiniz

    • ErtOzt
      2016-10-26 at 8:55 am

      D3300 al. D3400’e fazladan vermeye gerek yok.

  7. Burak Gök
    2016-10-27 at 5:14 am

    Hocam yeniden merhaba, 1-2 hafta önce cihaz seçimi konusunda sizden yardım almıştım.Olympus e-m10 m2 tavsiye etmiştiniz.Bütçemi biraz aşabileğini söylemiştim.Normalde o hafta alacaktım fakat ani bir seyahat dolayısı ile alamadım.İyiki de almamışım şuanda 300 tl indirime girdiğini gördüm.Seçenek olarak 14-42mm, 14-42mm EZ veya 14-42 & 40-150 var.Sokak manzara ve portre ağırlıklı fotoğraf çekiyorum siz hangisini tavsiye edersiniz? Sadece gövde alıp yanında farklı bir lens de olabilir.Bütçem 2500 tl(Sadece gövde fiyatı 1800 tl)Kolay gelsin

    • ErtOzt
      2016-10-27 at 6:56 am

      O bütçeye EM10 II, 14-42mm ve 40-150mm sığıyor mu? EZ modeline gerek yok.

      • Burak GÖK
        2016-10-27 at 8:14 am

        Evet hocam şuanda 2600 tlye düştü.Bazı sitelerde günlük %5 indirim yapılıyor onunla birlikte 2400 tl gibi bir rakama satın alabileceğim.(Türkiye yetkili satıcıları)

        • ErtOzt
          2016-10-27 at 8:29 am

          2400’e alabiliyorsan EM10II ve iki lensi, onları al.

          • Burak Gök
            2016-10-27 at 11:13 am

            Teşekkürler hocam ilgi ve alakanız için.İyi çalışmalar.

          • Burak Gök
            2016-11-07 at 4:35 pm

            Hocam yeniden merhaba, en son konuşmamızda EM10II’a karar vermiştim(iki lensli olan).N11 üzerinden alacağım firma fiyatını 2900 tlden 3300 tlye çıkardı.Firmanın kendi sitesinde ise halen fiyat 2900.(N11 üzerinden ya da firmanın kendi sitesinden de alsam 300tl geri ödeme kampanyasından faydalanabiliyorum).N11’den almak istememin sebebi elimde olan 300 tllik hediye çeki ve 130 tl bonus kazanabilmem. Bu sebepten dolayı omd emii yerine nikon d5500 yanında 18-140 almaya karar verdim.(fiyatı 2800 tl). 18-105 ile almak istediğimde ise 2600 gibi bir fiyata gelecek.Almadan önce size bilgi vermek istedim.Teşekkürler.

          • ErtOzt
            2016-11-07 at 4:57 pm

            18-140mm daha iyi. D5500 de çok iyi alettir, pek üzmez seni. Hayırlı olsun.
            Biraz bekleseydin D700 satardım sana 🙂

          • Burak Gök
            2016-11-07 at 5:27 pm

            Çok teşekkürler hocam, nakit alma durumum olsa beklerdim sizin cihazı:).İlk mesajımda da bahsetmiştim normalde bütçe 2000 tl iken 2500’e çıktım, hadi almışken tak-gez lens olsun uzun süre lens ihtiyacım olmasın dedim ve 2800 tl’lik 18-140 len ile birlikte almaya karar verdim.(hediye çeki bonus felan olmasa zordu)Hatta bu sabah d5500 + 18-55 almaya (2100 tlye geliyor) daha sonra 18-55’i kullanmadan satıp, sigma 17-50 mi alsam diye aklımdan geçmedi değil:) Teşekkürler ediyorum yordum sizi. İyi çalışmalar.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *