Çok karanlıkta fotoğraf çekmek

Michael Cretu’nun projesinden (Enigma) çıkan ve bir anda tüm dünyada efsane haline gelen “Return to Innocence” şarkısını hatırladınız mı? “Yaiiiyaaayyy haaaayyyooovaaayyy haaaiiiyaaaaa…” şeklinde başlıyor hani 🙂 Bir Olimpiyat’ın tanıtım müziği bile olmuştu:

O şarkı meğersem Tayvanlı Difang Duana (Kuo Ying-Nan) ve onun eşi Igay Duana’nın (Kuo Hsi-Chu) “Yaşlıların içme/içki müziği”nden (ç)alıntıymış. Cretu abim almış bu şarkıyı, üzerine Led Zeppelin’in When The Leevee Breaks müziğindeki davulu eklemiş, olmuş sana “Return to Innocence”.

Difang çifti:

difang-3 difang-4 hqdefault

Böyle şarkıları seviyorum. Her ruh haliyle dinlenmiyor ama sakin bir kafayla dinlerseniz mükemmel oluyor. Aynen Aslan Kral’ın açılış müziği gibi:

Çocuğunuz varsa seyrettireceğiniz ilk çizgi film bu olmalı. Pokemon vs.. zırtapozlarını boşverin, böyle şeyler bulun seyretmesi için.

GECE FOTOĞRAF ÇEKMEK İÇİN NE ALALIM

Böyle tehlikeli soruları birçok yerde görüyorum. Neden tehlikeli? Çünkü aslında kendi içinde birçok soru işareti var. Bir kere ne fotoğrafı çekeceksin? Ne kadar karanlık? Nasıl çekmek istiyorsun? Nasıl bir lensin var ya da almayı düşünüyorsun? Nerede basacaksın/yayınlayacaksın/göstereceksin?

  1. Örneğin düşük ışıkta hareketli şeyler çekeceksen (spor, kuş vs..) kesinlikle Canon 1DX II ya da 7DMarkII, Nikon D5/D4 veya D500’ün altına düşmeyeceksin. Ne yazık ki (bunu gönülden söylüyorum) diğer markalar hala bu zorlu koşullar için bir gövde/lens sistemi oluşturamadı hala. “Ben bi kere gece Pentax K5 ile acaip kuş çekmiştim” falan demeyin, bunların hepsi hikaye. Bir kere çekersin, iki kere çekersin, ama 1 hafta boyunca her gece çıkıp kuş avlamaya çıkarsan şişersin! Sony A7RII veya A7SII ya da A99II, Olympus EM1 II, Pentax K-1, hatta Nikon D810 veya Canon 80D de hikaye. Bunlarla birşeyler çekerseniz tabii ki ama önerdiğim gövdeler 2016 Ekim itibariyle bu konuda rakipsiz. Neden rakipsiz? Çünkü diğer gövdeler “ulan noluyo orda?” diye düşünürken sizin elinizdeki 1DX II 30 kare çekmiş olacak da ondan. Bakın Sony A99II ve Olympus EM1 II daha çıkmadan bunu rahatça iddia ediyorum.
  2. Sokakta, rahat rahat, zaman kısıtlaması olmadan çekmek istiyorsan o zaman önereceğim gövdeler A7S II, EM1 II, A99 II, D810, K-1, 5D MIV olabilir belki (1DX II veya D5 de olur ama gerekli değil).

Araya EM1 II’yi de sıkıştırdım hemen 🙂 Halbuki “düşük ışık” deyince birçok kişinin aklına “yüksek ISO” geliyor. Yukarıda 1. madde için bu kesin doğru çünkü orada yüksek perde hızı gerekli. Yalnız ikinci madde için ISO25600lar çok da gerekli değil çünkü orada perde hızını düşük tutmak mümkün.

Aşağıdaki fotoğrafa bakın (büyük hali için üzerine tıklayın):pa030094Sizce nasıl? İdare eder mi? Bu makine çıktısı JPEG, EM5 II ile çektim. Çekim değerlerini merak ettiniz mi? ISO800, 1/10 saniye, +0,5EV pozlama telafisi, f0.95, EM5II, Voigtlander 25mm f0.95 lens, odak sarı ambulansta. Makineyi 6MP’de unutmuşum o yüzden fotoğraf 6MP. Buradaki enteresan durum şuydu: ilk-foto-orj

Kendi gözlerimle gördüğüm hal aynen yukarıdaki gibiydi. TV tamamen kapalıydı, penceredeki perdeler de kapalıydı. Ki +0,5EV pozlama telafisi de vermişim, yani tahminen aynı sahneyi ISO560’ta da çekebilirmişim (pozlama telafisini de +0,5EV’den 0’a çekerek tabii ki).

Şimdi buradan ne anlayabiliriz? 1) Titreşim azaltmanın önemi 2) Geniş diyaframlı lensin önemi 3) Durağan sahneler için en pahalı makineye ihtiyacımız yok.

Evet yukarıdaki sahneyi Nikon D5 ve 50mm f1.4 AF-S ile de çekebilirdim, yalnız bu durumda 1/80, f1.4 ve ISO 12800 kullanmam gerekecekti (eliniz titrek değilse 1/50 ve ISO8000 de olur ama ben 50mm’yi tam karede 1/50’de titretmeden kullanamıyorum).

Yukarıdaki fotoğraf sadece başlangıçtı. 1/10 perde hızını daha da düşürebilirim diye düşündüm çünkü Sony’nin de aynasızlarında artık titreşim azaltma var (şu anda 2-3 durak arası etkileri var diyorlar). Aşağıdakileri çok daha düşük perde hızıyla çektim (yalnız TV’de ayar menüsü açıktı, yani TV’den biraz ışık geliyordu).

karanlik01-1-orjjj

 

 

Yukarıdaki, sahneyi kendi gözümle nasıl gördüğüm. Aşağıdaki de çektiğim fotoğraf:

karanlik01-1-orjj

f0.95, 1/2 saniye, ISO800

Ve bunu ACR’de aşağıdaki gibi işleyince:

karanlik-01-ayar

Fotoğrafın tam hali (üzerine tıklayın):

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Sonra perde hızını biraz daha abartıp 1 saniyeye çektim ve bir tane daha çektim:

karanlik-02-orj

ACR’de işledikten sonra:

karanlik-02-ayar

Tam hali (üzerine tıklayın):

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Son. Gözümün gördüğü:

karanlik-04-orj

Çektiğim:

karanlik-04-cekilen

ISO800, f 0.95, 1 saniye

İşlediğim:

karanlik-03-ayar

karanlik-03-ufakk

Tam hali (üzerine tıklayın):

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

SONUÇ

Bu aralar önceliklerim şunlar: Hafif gezeyim, üçayak kullanmayayım, kaliteli lensleri olsun, yanıma 80 tane pil almak zorunda kalmayayım ve elde çekim yapabileyim (üçayağa gerek duymadan, yoksa bunu demiş miydim?), imaj ve video kalitesi iyi olsun, hafif gezeyim (gene yazayım dedim). Bunun için m4/3 sistemini tercih ediyorum. Şimdi Sony de kendi aynasızlarında titreşim azaltmayı standart hale getiriyor galiba (bugün A6500 çıktı mesela). Eğer lenslerini biraz daha ufaltırsa (Canon’un 24mm ve 40mm f2.8 lenslerini kopyalasa mesela?) o da bir alternatif olabilir. Şu anda NEX7’m var ama bunun üzerinde 35mm f2.8 ve 55mm f1.8 haricinde lens pek kullanmıyorum, ve NEX7 genelde evde yatıyor. Neden? Çünkü EM5II ve lens seti her ihtiyacımı görüyor şu anda (önceliklerimi bu paragrafın başında yazdım).

Sizin öncelikleriniz farklıysa başka bir sistemi kullanacaksınız tabii ki. m4/3’ün eksiklerini biliyorum, ve o eksikleri dolduracak aletlerin biraz daha büyük ve pahalı olduklarını da biliyorum. O yüzden eldekini en iyi şekilde kullanmayı seçtim.

Yukarıda da gösterdiğim gibi, neredeyse gözümle göremediğim şeyleri bile çekebiliyorum (f0.95 lensin de yardımıyla). Lensim Leica 25mm f1.4 olsa ISO’yu 1600’e çıkaracaktım. Belki imaj kalitesi biraz değişecekti ama gene de “yeterli” olacaktı.

Gönül ister ki herkeste 50MP titreşim azaltmalı f1.0 lensli orta format makine olsun, ama ah kötü kader ah…

En güzeli çekim tekniğinizi geliştirmek.

Bu arada Voigtlander lens ilk başta ağır geliyordu ama kullandıkça sevmeye başladım. f0.95 gerçekten avantaj sağlıyor ve bu lens f2.8-5.6 arasında herhalde en keskin m4/3 lensleriyle yarışır.

Ben sizi Metallica’yla baş başa bırakayım en iyisi. Aşağıdaki türkünün 4.55’ten sonraki 100 saniyesini seviyorum, sebepsiz:

 

 

51 comments for “Çok karanlıkta fotoğraf çekmek

  1. Kerim
    2016-10-07 at 12:56 pm

    M43 sisteminin ne gibi eksiklikleri var? Karanlıkta tripodda çektiğimiz varsayarsak apsc sensörlü bir makina ile yüzde kaçlık bir fark vardır?

    • ErtOzt
      2016-10-07 at 3:48 pm

      % fark bilemem. Üçayakla çekersen baz ISO kullanacaksın demektir. O zaman da aşırı fark olmaz.

  2. Caner
    2016-10-07 at 1:42 pm

    Merhaba canon 6d ile gece fotoğrafçılığı yapmak mümkün müdür? Canon 6d odaklaması da iyi. Tek merak ettiğim raw kalitesi?

    • ErtOzt
      2016-10-07 at 3:47 pm

      Mümkün tabii ki. RAW kalitesi de iyi.

  3. Olym
    2016-10-07 at 2:36 pm

    Em5’in düşük ışık ve karanlık foto performansı nasıldır? Oly 17mm ile kullanırsak hüsran yaratır mı?

    • ErtOzt
      2016-10-07 at 3:46 pm

      Bence yaratmaz.

  4. Muradur
    2016-10-07 at 6:44 pm

    Merhaba,
    ilk olarak sony 5n ile çok memnun daha sonra onu kaybedince A6000 ve em5(sizin sayenizde) aramasına girdim. Hangisi uygun düşerse onu alacağım dedim. A6000 buldum uygun fiyata1050tl’ye 18 ay garantili temiz. Cihazdan memnun muyum evet memnunum ama 2 aya kadar ilanlarda a6000 çok azdı şimdi millet deli gibi satıyor nedendir bilemiyorum. Şimdi benim önceliğim objektif, firma yada firmalar yatırım yapması gerekiyor. sayılı lensler var. şimdi üzerinde 16-50 mevcut bundan sıkılılana kadar devam sonrası da ilk seri sigma 30 2.8 düşünüyorum siz ne dersiniz? fiyat yüksek düşünmüyorum.

    • ErtOzt
      2016-10-07 at 7:23 pm

      Sigma 30mm f2.8 süper bir lens. A6000’in algılayıcısının gerçek performansını öyle bir lensle göreceksin zaten, 16-50mm A6000’i kısıtlıyor biraz (optik anlamda).

  5. OSMAN ERENLER
    2016-10-07 at 6:55 pm

    Sayın arkadaşlar, ne olur beni mazur görün; ama ben f değerini eğer 1 in altına düşerse anlamıyorum. yani f=1/2,8, f= 1/1,4 vs. neyse, haydi f=1/1 i de anlayabiliyorum. Ama f= 1/0,95 (mesela Voigtlander 25mm f0.95 lens,) deyince anlayamıyorum. Bunun anlamını demek ki ben yanlış öğrenmişim. Bana bunun doğrusunu anlatabilir misiniz?

    • ErtOzt
      2016-10-07 at 7:28 pm

      O değer teorik olarak “odak mesafesi ÷ diyafram açıklığı” ile hesaplanıyor. Mesela 25mm Voigtlanderda diyafram f1 olsaydı açıklık da 25mm olacaktı. F0.95 olduğu için açıklık 25 ÷ 0.95 = 26.3 mm olmalı.

  6. OSMAN ERENLER
    2016-10-07 at 8:07 pm

    1- “F” mi 0,95 yoksa “f” mi?
    2- ” …diyafram f1 olsaydı açıklık da 25 mm olacaktı.” Çok özür dilerim, aradaki ilişkiyi kuramadım.
    Belki bana bir kaynak önerebilirsiniz; Bu daha isabetli olabilir. Ya da siz belki bunu izah etmek için ayrıca bir başlık açıp yazarsanız kavrama şansım olabilir. Ama tabii ki sizden bunu istemek cür’etini gösteremem.
    Saygılarımla.
    Not: Yazdığınız hemen her şeyden fevkalade yararlanıyorum. Çok teşekkür ederim.

    • ErtOzt
      2016-10-07 at 8:44 pm

      F1 demek, odak mesafesi / diyafram açıklığı oranı “1” demek. Mesela, f2 diyaframa sahip 100mm bir lensin diyafram açıklığı: 100 / 2 = 50mm olmalı. 50mm f1.8 bir lensin diyafram açıklığı 50 / 1.8 = 27.8mm olmalı.

  7. tolga çiloğlu
    2016-10-07 at 8:08 pm

    Diğerleri gibi güzel yazınız için teşekkürler, elinize sağlık…

    Sorum şöyle:

    “Örneğin düşük ışıkta hareketli şeyler çekeceksen (spor, kuş vs..) kesinlikle Canon 1DX II ya da 7DMarkII, Nikon D5/D4 veya D500’ün altına düşmeyeceksin.” demişsiniz. Bu sonuca yalnızca max ISO duyarlılıklarına göre mi ulaşıyoruz? Herhalde öyle değil, emin olamadım. Aşağıya birkaç başka model ile birlikte sizin belirttiğiniz modellerin max ISO duyarlılıklarını alıntıladım. Eğer sadece max ISO duyarlılığı olsaydı ölçüt, D4 listeye giriyorsa D4S, 1DX, 5D MIV, 5D MIII modellerinin de listede olması gerekirdi.

    Canon
    1DX MII 51200
    1DX 51200
    5D MIV 32000
    5D MIII 25600

    Nikon
    D5 102000
    D4S 25600
    D4 12800
    D500 51200

    • ErtOzt
      2016-10-07 at 8:47 pm

      Hayır, algılayıcı bu durumda ikinci derecede önemli. Daha önemli olan düşük ışıkta bile odaklamayı doğru yapabilmek ve güvenli çalışmak.
      Maksimum ISO hiç önemli değil.
      Mesela 7D Mark II’nin DxO puanı düşük ama aletin kendisi (algılayıcı harici) tam aksiyon makinesi.

  8. fuat
    2016-10-08 at 11:20 pm

    merhaba
    yazıda, olympus m1 mark2 çıkmadan bile hızlı gövdeler arasına giremeyeceğini iddia ediyorum demişsiniz. olympus’un tanıtımında saniyede 18kare ve 60kare (elektronik perde) çekim ve 128 çapraz tip netleme gibi spor fotoğrafçılığına yönelik özellikler tanıttılar. hatta akıllı pro çekim gibi bişeyden bahsettiler denklaşöre yarım basıp netleme yapılana kadar makine 19 adet raw fotoğrafı çekip belleğe almış oluyor sanırım. eğer an kaçırılırsa bu ön çekimlerden bakıp alınabilecekmiş. tanıtımda bahsedilen bu özellikler yukarıdaki fikrinizde değişikliğe sebep oldu mu? hala aynı fikirde misiniz?

    • ErtOzt
      2016-10-09 at 6:58 am

      Merhaba Fuat Bey. Bu sitede dilbilgisi kurallarına önem veriyorum. Sonraki yorumunuzda buna dikkat ederseniz sevinirim.
      EM1 II’nin özelliklerini okudum. Kağıt üzerinde süper. A6000 de ilk çıktığında kağıt üzerinde süperdi, ama makineyi elinize alıp bahsettiğim koşullara dalarsanız, pratikte kullanımın ne kadar farklı olduğunu görürsünüz.
      Işık azalınca odaklaması ya yavaşlıyor ya hiç odaklayamıyor, yanınızda sürekli yedek pil bulundurmanız gerekli, serı çekimde ve çok.düşk ışıkta elektronik bakaç aksiyonu olduğu gibi gösteremiyor (Sony bunu düzelttik dedi ama hala optik bakaç kadar rahat değil). Bir de Canon 1D ve Nikon D5 gibi aletlerin güvenilirliği ve sağlamlığı hala farklı.
      Yani kağıt üzerinde yazanlarla sahada pratikte olanları iyi ayırmak lazım.
      EM1 II ile de kuş çekilir eminim ki, D7000le de çekilir A77 ile de çekilir, çekilmez değil.

  9. Omardaing
    2016-10-10 at 8:44 pm

    Yok mu Pentaxian? K5 ile hatta K1 ile kuş çekilmez demiş. Hiç cevap verende olmamış. 😛
    Yine çok güzel bir yazı, yine güzel örnekler ile açıklanmış. Çok teşekkür ederim.
    Kuş fotoğrafı çeken değilde yakından takip eden biri olarak söylüyorum. Tam karede Canon 1DX Nikon D5/D4 ve serileri APSC de Canon 7 mark II, Nikon D500 çok ayrı bir sınıf. Diğer markaların bu gövdelere rakip gövde çıkarması yakın zamanda imkansıza yakın. Çoğu kişi netleme noktasına saniyede çekim sayısına bakıp aldanıyor. İş netleme ve takip de. Bu makineler hem çok hızlı netliyor hemde netleikleri nesneyi çok iyi takip ediyorlar.
    Tekrardan teşekkürler.

    • ErtOzt
      2016-10-11 at 5:33 am

      5-6 sene önce K10D ile nasıl mükemmel kus fotoğrafları çektiğini söyleyenler bile vardı. Enteresan…

  10. Fatih
    2016-10-10 at 8:53 pm

    Merhaba Nikon d5500 için sigma 17-50 f2.8 almayı düşünüyorum. Köşeden köşeye jilet gibi fotoğraf çekmem için diyafram kaç olmalı?

    • ErtOzt
      2016-10-11 at 5:29 am

      F5.6-8 arası

  11. Cüneyt
    2016-10-11 at 10:24 am

    Ertan Bey +0,5 EV pozlama telafisi ne demek bir fikriniz var mı ?

    Diyafram ve enstantane otomatik ayarlanmıyorsa (M modu) ise pozlama telafisinin +0,5 yada +100 yada -10000 olması fotoğrafta hiç bir şeyi değiştirmeyecektir.

    Makine üzerinde kullanılan pozlama telafisi, eğer otomatik ölçüm yapılıyorsa (A,S,P ve benzeri) ölçülen değerleri ötelemek için kullanılır. Yani makine f 0,95 değerinde doğru pozlamayı 1/15 buldu ancak ayarlardan pozlama telafisi +0,5 EV yapıldıysa makine çekerken 1/10 ile çeker ve bunu exif’e yazar (Ancak pozlamayı ben böyle ölçmedim kullanıcı beni böyle kullanmaya itti diyebilmek içinde bunu exif üzerinde belirtir) . Enstantane ve diyafram değerleri verilen bir fotoğrafın pozlama telafisi değerlerinin verilmesinin bir anlamı yoktur.

    Pozlama telafisi eğer her hangi bir yazılım ile sonradan pozlama değiştirildiyse ayrıca belirtilir. (lightroom vs).

    • ErtOzt
      2016-10-11 at 11:01 am

      Anlamadım tam olarak? +0,5EV derken, makinenin ölçümünden 0,5EV fazla pozlama demek istiyorum. Bunu nasıl anlatmak gerek?

  12. Cüneyt ÖZEM
    2016-10-11 at 12:33 pm

    ” Ki +0,5EV pozlama telafisi de vermişim, yani tahminen aynı sahneyi ISO400’de de çekebilirmişim.”

    Hayır aynı sahneyi ISO 400 ile çekemezdiniz çekseydiniz aynı kareyi almak için makine 1/3 olacaktı.
    (800-400 farkı 1/10-1/5, +0,5 EV 0 yapılınca yarım pozda aynı kareyi yakalamak için pozlamayı da uzatmak lazım buda 1/3 gibi bir değere karşılık gelecekti.

    • ErtOzt
      2016-10-11 at 1:19 pm

      Evet Iso400 değil Iso560 olacaktı. Düzelttim o kısmı. Yazdıklarımı artık pek kontrol etmiyorum, arada kaçıyor böyle ufak hatalar.

  13. Cüneyt ÖZEM
    2016-10-11 at 2:06 pm

    560 ile de çekemezsiniz EV sıfırlayıp. 560 yapıldığında 1/10 değil 1/7 ile çekmeniz lazım EV yi düzeltirseniz makine tekrar 1/10 a gelecek ve fotoğraf bundan karanlık olacaktır, buradaki kadar ışık alması için ISO 560 a düşürünce 1/5 e düşecektir enstantane.

    Hoş zaten EV’nin konuyla alakası yok. Fotoğraff ISO 800 değerindeyken 1/10 da çekilmiş. ISO 400 de bu değeri 1/5 te alırsınız.

    EV isterse +10 olsun bunun çekilen fotoğraf ile bir ilgisi yok. Otomatik ölçümde makine 1/15 vermiş kullanıcı 1/15’i yeterli görmemiş 1/10 kullanmış demek +0,5 EV. EV yi sıfırlayıp 1/10 da ISO 400 ile aynı fotoğrafı alamazsınız. Böyle bir durumda (EV 0, ISO 400) makine enstantaneyi 1/30 olarak ölçecektir. (+0,5 EV ölçümü yaklaşık 1/20 ölçecektir, ISO 800 ile 1/10 ölçecektir.)

    • ErtOzt
      2016-10-11 at 3:40 pm

      +0.5EV fazla pozlamışım, ISO800’de. ISO’yu 560’a çeksem ve pozlama telafisini 0lasam makinenin “normal” pozlamasına inemez miyim? ISOyu 560’a indirip pozlama telafisini 0’a alsam makine gene 1/10’da çekmez miydi?

  14. Cüneyt ÖZEM
    2016-10-11 at 7:10 pm

    EV’yi unut onun fotoğrafa bir katkısı yok, çektiğin fotoğraf ISO 800 ile 1/10.

    Eğer ISO’yu 400 e indirirsen aynı fotoğrafı 1/5 te çekersin. 560 a indirirsen 1/7 ile çekersin.

    Makine kendi ölçümü ile 800 ISO da bu sahneyi 1/15 te çekilebilir bulmuş, kullanıcı makinenin ölçümünü beğenmemiş ve poz telafisini kullanarak yarım poz aşırı pozlamış (overpose). (Rakamlar tam değil yarım poz aşırı pozlama yapıp 1/10 bulmak için 1/13,66 gibi bir poz değeri bulması lazım ama makineler bu değerleri yuvarlarlar) buda enstantaneyi 1/10’a getirmiş zaten fotoğrafın aşırı pozlandığı belli.

    EV 0 olsaydı aynı kareyi 1/10 enstantanede almak için ISO’nun 1200 olması gerekirdi (yarım pozluk hassasiyet arttırımı.)

    EV’yi belirtmek eğer dijital müdahale ile pozlama arttırılmadıysa anlamlı değil. Çünkü makinenin üç tane değeri bu fotoğrafın pozlamasını belirliyor; diyafram, enstantane ve ışığa karşı hassasiyeti(ISO).

    Canon kullanan bir arkadaşım daima EV+1 kullanır gölgeleri kurtarmak için. Ben sadece manuel kullandığım için eve sadece vizörde gözüken ideal pozlama değeri göstermek açısından bir işe yarıyor

    • ErtOzt
      2016-10-11 at 8:01 pm

      Ben hala anlamadım. Şunu dener misin:
      1) A modunda ISO800’de makineye +0.5EV ver bir çekim yap.
      2) ISO’yu 560’a çek, EV değerini de ortaya getir (0 EV farkı), bir çekim daha yap.
      İki fotoğraf arasında fark var mı?

      • ErtOzt
        2016-10-11 at 8:22 pm

        Gene açıklayayım, belki yanlış anlattım: Perde hızı ve diyaframı aynı tutarak ISO’yu 0,5EV azaltarak aynı sahneyi 0,5EV daha düşük pozlamayla çekebilirdim dedim.
        Burada yanlışım var mı? Ya da anlatım şeklim mi hatalıydı?

  15. Cüneyt ÖZEM
    2016-10-11 at 8:54 pm

    A modunda ISO 800 de +0.5 EV yaparsam makine yarım poz aşırı pozlama yapar. Yani Normalde 1/200 veriyorsa +0.5 EV yaparsam bana 1/150 verir bu sayede fotoğrafım daha parlak çıkar.

    A modunda ISO 800 den 560 a getirmem bana -0,6 EV manasına gelir (800 den 400 e hassasiyeti düşürmek -1 EV demek, 560 a düşürmek 240/40= -0.6 EV). Makine ilk durumda zaten + 0.5 EV fazla pozlamıştı. Bunu 0 yaparsam -0.5 te oradan kaybım olur.

    EV yi 0 yapıp ISO yu 560 a getirdiğimde 2 sahne arasında -1,1 EV poz farkı olur (fotoğraf 1,1 poz daha karanlık çıkar)
    yani ISO 800 de bana 1/150 değeri veren makine EV 0 olunca 1/200 verecek.

    ISO 560 a düştüğü için 1/140 verecek. Hesabın doğru çıktı ???????? mı acaba ?

    Tabi ki hayır çünkü fotoğraf 1,1 poz eksik pozlandı yani ilk fotoğraf ile bunun arasında 1.1 poz fark var. Bu yeni ayarlarla çekeceğin fotoğraf 1.1 poz daha koyu çıkacak.

    O sebep ile aynı fotoğrafı almak için 1/60 ta çekmen gerekiyor ki, 1/10 için de bu 1/3 e denk geliyor.

    Hem EV yi düşürüp enstantane süresinin kısaltıyorsun hem de ışık hassasiyetini azaltıyorsun ve bu durumda aynı fotoğrafı çekmesini bekliyorsun bun mantıklı geliyor mu ? (Fiziksel olarak zaten mümkün değil. 1/200 olması gereken fotoğrafı 1/150 yaparak aşırı pozlamışsın her şey daha aydınlık olmuş, 1/200 yaptığında (yani EV 0 olunca) fotoğraf kararacak üstüne üstlük ışık hassasiyetini de azaltmışsın (800 den 560 a düşürmüşsün) yani fotoğraf daha da karardı bu durumda ilk fotoğraf ile ikinci fotoğrafın aynı olması mümkün mü ?)

    Ancak

    • Sebahattin Demir
      2016-10-12 at 5:53 am

      Cüneyt bey haklı Ertan bey.

    • ErtOzt
      2016-10-12 at 7:16 am

      Çok yazınca olmuyor, anlaşamıyoruz. Konu fotoğraf olunca, fotoğraf çekip göstermek en iyisi: http://halkboyleistiyor.com/wp/?p=4928

  16. selim insan
    2016-10-12 at 7:03 am

    +0,5 EV ile fotoğrafçı tarafından ayarlanan ve makinenin çekime karar verdiği diğer değerleri (Yani, eğer A modunda ise enstantane değerini) birlikte belirtmek hatalı değil; ortamın ışık koşullarına karşı bu değerlerin 0,5 değer fazla pozlamayı ifade ettiğini belirtir.

    Ertan bey’in kastettiği şu sanırım:

    Makine A modunda iken aynı koşullarda (+0,5 EV değişmemek kaydıyla) ISO 560 yapılsa idi makine pozlama süresini uzatacak yani 1/8 gibi bir enstantaneye karar verecekti;

    yine aynı ışık koşullarında ISO 560 iken 0,0 EV yapılsaydı bu sefer pozlama süresini kısaltıp tekrar 1/10 yapacaktı. Ertan bey’in anlattığı bu gibi.

  17. Cüneyt ÖZEM
    2016-10-12 at 7:47 am

    İki fotoğraf aynı mı ? Aralarında pozlama farkı var. Yani aynı fotoğrafı çekmiyor. Neyi ispatı bu ?

    • ErtOzt
      2016-10-12 at 7:54 am

      İspat değil benim yazıda anlatmak istediğim şey bu. Pozlama farkı var tabi. 0,7EV.
      Benim yazıda da 0,5EV’den bahsettim. O yazıda yazdığım cümleyi bir daha okur musun?

    • selim insan
      2016-10-12 at 8:14 am

      800 ISO, f/0,9 diyafram, 1/10 sn enstantane değerleri ile yapılan çekim ile aynı ışık koşullarında 560 ISO, f:0,9 diyafram, 1/10 sn enstantane arasında ilki lehine 0,5 EV fark olacağı bariz; ilk ayarlarla çekilen birazcık daha fazla pozlanmış olur. 0,5 EV fark neredeyse eşit demek. (Elbette “eşit” demek değil.) Yazıdaki hata, diğer koşullar sabitken (ya da değişmemişken) ISO ayarını değiştirmenin EV’nin de değişmesine yol açacağının özellikle belirtilmemesi ve EV ayarının değiştirilmesinin bunu telafi edebileceği gibi bir anlam çıkmasına yola açan ifadeler olmuş. Makine A ya da S modundayken EV’yi değiştirirseniz ne ayar yaparsanız yapın pozlamanın ışık koşullarına göreliği de değişir. Böyle durumlar özellikle de artık işin alışkanlığını iyice edinilince paradoksal olarak kafa karıştırıcı olabiliyor; el alışınca çok ince düşünmeye gerek kalmıyor çünkü. Yukarıda asıl üzerinde durulan konu imaj sabitlemenin sağlayabileceği enstantaneyi ör. 1/80 sn gibi belirli bir değerin altına düşürebilme imkanının yüksek ISO değerlerine çıkabilme ile karşılaştırmasıydı gibi.

      • ErtOzt
        2016-10-12 at 8:28 am

        Tek cümleden yola çıkıp bu kadar yorum yazılması da ilginç 🙂
        O cümleyi biraz dğiştireyim de anlatmak istediğimi daha açık anlatmış olayım bari. Hızlı hızlı yazarken, yazıyı okuyan bazı konuları anlar diye düşünüyorum o yüzden herşeye uzun uzun açıklama yazmıyorum.

        • selim insan
          2016-10-12 at 8:39 am

          Haklısınız… Meyve veren ağaç taşlanır 🙂 Teşekkürler…

  18. Cüneyt ÖZEM
    2016-10-12 at 8:38 am

    “Ki +0,5EV pozlama telafisi de vermişim, yani tahminen aynı sahneyi ISO560’ta da çekebilirmişim.”

    Olayı karıştıran açıklama bu.

    Kaldı ki +0.5 EV eğer diyafram (0,95), ISO (800) ve enstantane verildiyse belirtilmesine gerek olmayan bir özellik.

    Bu fotoğraf f0,95 ile ISO 800’de 1/10 ile çekilmiştir. ISO 560 a düşülürse aynı sahne ancak 1/7 de çekilebilir. Üstüne üstlük ben bunu fazla pozlamışım birde yarım poz düşüreyim denince 1,1 poz farkı oluşur. 1/10 un 1.1 az pozlarsan 1/4 gibi bir rakam elde edersin.

    Aynı sahne derken pozlama mı kastedildi kadraj mı ?

    Eğer pozlama kastedildi ise mümkün değil. (Çünkü hem pozlama azaltılıp hem ISO düşürülüp aynı pozlama yakalanamaz)

    Kadraj kastedildi ise pozlama, ISO ve EV’nin kadraj ile ne alakası var ?

  19. Yiğit BOYLU
    2016-10-13 at 7:09 am

    Arkadaşlar,

    Pozlama telafisi zaten otomatik modlar için geçerli bir kavram değil mi? Manuel kullanımda zaten pozlamayı biz belirliyoruz. Yazılanlarda anlaşmazlığa yol açan modun ne olduğu bence.

    • ErtOzt
      2016-10-13 at 8:25 am

      Bak sana başka bir karışıklık: Bazı markalarda manuel modda da pozlama telafisi yapabiliyorsun.

  20. selim insan
    2016-10-13 at 1:02 pm

    Nikon EF kullanırdım vaktiyle; bildiğin manuel mekanik makine. A modu, S modu falan yok. Elektroniği sadece pozometre ile diğer parametre girişlerinden yapılan hız (enstantane) hesabını yapıyor. Diyafram objektifteki halkasından ayarlanır; vizörde bir çubuk ona uygun hızı gösterir. İşte bu makinede bile ISO ayarının yapıldığı halkada pozlama telafisi ayarı vardı. Vardır yani; pozlama telafisine göre olması gereken hızı (enstantaneyi) gösterir.

  21. Cüneyt ÖZEM
    2016-10-13 at 3:20 pm

    Hiç bir markada manuel modda pozlama telafisi yapamazsın. Yapıyorsan firma manuel mod diyerek kullanıcısını kandırıyordur. (manule mod derken ISO da manuel olmalı)

    • selim insan
      2016-10-13 at 4:34 pm

      Blog sahibi Ertan Hoca’nın affına sığınarak cevap yazayım:

      Manuel makinede pozlama telafisi manuel yapılır! Makine telafili ayarı gösterir; fotoğrafçı da artık kendisi ne gerektiğine karar verdiyse ona göre ayarı yapar. Adam karda çekim yapıyordur; “her çekimde diyaframı açmayayım ya da hızı düşürmeyeyim” der; pozlama telafisini pozitif ayarlar ve makinenin önerdiği değerlere uyacak şeklde manuel ayar yaparak çekimi yapar. Haklı olduğunuz taraf şu olabilir ki, manuel makine ile çekim yapan fotoğrafçı pozlama telafisini esasen kafada yapar; ama, fotoğrafçının keyfi isterse makineyi, hesaplamalayı pozlama telafisine göre yapacak şekilde ayarlar.

      Pozlama telafisi bir kavram olarak EV’nin (dikkat, poz telafisi ayarı değil; exposure value’nun, türkçesi poz değeri’nin), yani ISO, diyafram ve enstantane’nin, hedef görünümün verili aydınlanma değerinde, çekilecek fotoğraf optimal dışı olacak şekilde ayarlanmasıdır. (Fotoğrafın ortalama koyuluğu nötral griden farklı olacak şekilde de denilebilir.) Ben böyle biliyorum; ister elle yapılsın, ister makine yapsın. (elbette, ışık ölçümünün spot, kısmi ya da merkez ağırlıklı olması halinde işler biraz değişir.) Eğer diyafram veya enstantane (dijital makinelerde ISO da eklendi) ayarlarından birisi ya da bir kaçı makineye bırakılıyorsa bunu makine yapar. Aksi takdirde, yani ayarlar otomatik yapılmıyorsa makine yine bu telafiye göre yapılması gereken ayarı ya da buna göre olması gereken ayardan olan farkı önerir. olay bu. Yukarıda (modeli yanlış yazmışım, “Nikon FE” olacak.) bahsettiğim makine ile de böyle yürüyordu işler. Pratikte kullanılır mı; ben kullanmadım, ne yalan söyleyeyim. Dedim ya, bu hesaplama kafadan da rahatça yapılabilecek bir şey: “diyaframı 1 stop aç ya da kapa” veya “hızı bir stop azalt ya da arttır” şeklinde. Film ile yapılan çekimde ISO zaten seçimlik değil 🙂

    • ErtOzt
      2016-10-13 at 7:20 pm

      Nikonlarda pozlama telafisi yapıyorsun M modunda, makine EV çizgisini (+ -) ona göre ayarlıyor. Diyafram ve perde hızına dokunmuyor.
      Mesela M modunda EV çizgisi 0 noktasında. Eğer pozlama telafisine +1 verirsen EV çizgisi -1’e geliyor (yani diyor ki: Sen +1EV çekmek istiyorsun ama şu anda -1’desin).

      • selim insan
        2016-10-14 at 6:25 am

        Manuel makinede varsa, otomatik makinelerde M-Modunda da pozlama telafisi ayarı olmaması için bir neden yok; işin tanımına aykırı değil. Bu ayara göre diğer ayarlar, sonuçta ister otomatik olarak makine tarafından yapılsın, isterse kullanana önerilsin ve o gerek görürse elle yapsın, pozometresi olan her makine “pozlama telafisi ayarı” içerebilir. Lakin şimdi kullanıcıyı da düşününce, manuel makineye koymanın ve otomatik makinelerde M-Modunda da işlevin etkin olmasının dizayn hatası olarak değerlendirilebileceğini idrak ettim; çünkü olağan halde olması beklenmiyor demek ki 🙂 Şaka bir yana; ayarı unutma tehlikesi var ve muhtemelen bu yüzden M-Modunda etkinleştirilmemiş olabilir bazı modellerde.

      • Sebahattin Demir
        2016-10-14 at 7:56 am

        Ertan bey ve diğer sevgili arkadaşlar,

        Çok güzel bir konu hakkında çok güzel ve enteresan bilgiler, görüşler okuyoruz.
        Seviye de çok iyi gidiyor bence. Katkısı bulunan herkesin aklına ve emeğine sağlık.

        Bende Nikon D810 ve Fuji X-T1 gövde var.

        D810 gövdede “M”anual çekim modunda EV ayarı Ertan beyin dediği gibi çalışıyor. Yani siz istediğiniz kadar EV değeriyle oynayın, ne diyafram ne de perde hızına dokunmuyor (zaten dokunamaz M modundayız). “Ha o durumda neden bana hala EV çizgisinde şurdasın burdasın diyor” diyorsanız o ayrı konu. Çünkü çekeceğim fotoğrafa hiçbir katkısı olmuyor EV ayarının.

        Fuji X-T1 gövdede “M” çekim modunda ise EV değerini ne kadar değiştirirseniz değiştirin makina tınmıyor bile. EV çizgisi bile değişmiyor.

        Bu durum nerden baktığınıza göre yorum değiştirebiliyor.

        “M” çekim modunda “Pozlama telafisi” ayarı bence Nikon’daki gibi çalışmalı.
        Yani beni uyarmalı ve yönlendirmeli, tıpkı Ertan beyin dediği gibi; “Sen +1EV çekmek istiyorsun ama şu anda -1’desin” demeli.

        Saygılar.

        • Sebahattin Demir
          2016-10-14 at 8:30 am

          Tekrar merhaba,

          Ertan beyin aşağıdaki;

          Ben hala anlamadım. Şunu dener misin:
          1) A modunda ISO800’de makineye +0.5EV ver bir çekim yap.
          2) ISO’yu 560’a çek, EV değerini de ortaya getir (0 EV farkı), bir çekim daha yap.
          İki fotoğraf arasında fark var mı?

          yazısını ben de denemek istedim.

          Elimdeki (ve her zaman yanımda bulunan) Fuji X-T1 ile şimdi bir deneme yaptım.
          Makinemi mini üçayak üzerine yerleştirdim.

          “A” çekim moduna aldım, ISO 800, EV +2/3, Diyafram f/5.6
          Tek nokta AF ayarladım ve bir noktayı netledim.
          Makina bana 1/8s perde hızı verdi
          Birinci çekimi bu değerler ile yaptım.

          ISO 500 yaptım ve EV 0 yaptım.
          Makine bana yine 1/8s perde hızı verdi. Diyafram yine f/5.6.
          İkinci çekimimi yaptım.

          Tamam, EV ve ISO ayarıyla oynayarak Perde hızı ve diyaframı aynı bıraktık ama; ISO 800 ve EV +2/3 ile çektiğim fotoğraf diğerine göre daha az pozlanmış oldu.

          Yani “A” modunda Diyafram ve Perde hızını aynı tutacak şekilde ISO ve EV ayarlarıyla oynamak aynı fotoğrafı vermedi.

          Saygılar.

          • Sebahattin Demir
            2016-10-14 at 8:35 am

            Yanlış yazdığımı farkettim hemen düzeltiyorum.

            Tamam, EV ve ISO ayarıyla oynayarak Perde hızı ve diyaframı aynı bıraktık ama; ISO 800 ve EV +2/3 ile çektiğim fotoğraf diğerine göre daha FAZLA pozlanmış oldu.

          • ErtOzt
            2016-10-14 at 8:39 am

            Sebahattin Bey iki fotoğraf arasında +2/3EV fark olacak. Ben de onu demek istedim zaten. ISO’yu ve EV’yi 2/3EV aşağı çekerseniz 2/3EV daha az pozlanmış fotoğrafınız oluyor.

  22. 2017-02-03 at 8:33 pm

    Ben bu To live is to die’ın tam da bu bölümünü kaset zamanında çift kasetli teyipte kes kopyala ile 30 kere peşpeşe kayıt etmiştim. Ne dinlerdim bee !.. İlham kaynağımdı, bu yaptığım kaseti dinlerken çok şeyler yazmışımdır. Hatta örnekliyim, bakın nasıl buradan geldiği apaçık belli olacak yazdığımın 🙂

    ABİ SEN N’APTIN YAA
    Sanki birisi,
    Uçurumdan aşağı düştü !

    İlk saniyelerde korktu,
    Boğazı parçalanırcasına bağırdı
    Ödü patlamadı,baktı…
    Son anlarını yaşamaktaydı,
    Bunun da tadını çıkartmalıydı !
    Boşlukta yürümeye başladı,
    Onar onar iniyordu basamakları.
    Bu hızla yerin yedi kat dibine,
    Lavların tam göbeğine!
    Bir mermi gibi girmeden önce
    Daha çok vakti vardı,
    Hayatının film şeridi gibi geçmesine.
    Balıklama dalışa geçti
    Hız…hız…hız…
    Tanrım ! bu ne müthiş bir zevk…
    Sonra bir pike…
    Avını kapmış şahin gibi
    Hızını kesip başladı süzülmeye
    Ama olmuyordu,niyeyse !
    Belki sert bir rüzgara
    Yo,yo! bir çift kanada
    Hatta şahinin tüm bedenine
    İhtiyacı vardı aslında.
    Yere baktı…
    Dibi gördü,O’nun sonu
    Saatini çıkartıp attı
    Artık bu randevu kesindi
    Gecikmesi imkansızdı.
    Hala olmamıştı,
    Hayatının filmi başlamamıştı
    Şerit gibi gözü önünde
    Gülümsedi,
    “Bu da mı yalan,bu da mı?”
    Şimdi daha net görebiliyordu
    Mezarı ormana benziyordu
    Ve hızla üzerine geliyordu
    Bir de şunu düşündü,
    Buna tecrübe diyemezdi
    Ne işine yarıyabilirdi ki,
    Nerede kullanabilirdi,
    Herşeyden sonra bu dersi?

    Bir ağaca çarptı !
    Kolu-bacağı kırıldı
    Acısını bile duyamadan
    Gürültüyle yere çakıldı.
    Birkaç gün sonra…
    Bedeni kokmaya başlamıştı
    Başında iki kişi konuşuyordu,
    “Paraşütünü niye açmadı acaba!! ”
    Paraşütü takıp sırtına,
    Onu kim çıkartmıştı oraya !
    Kim,ne itmişti aşağıya,
    O intihar mı etmişti ?
    Acaba !..
    __________ 12-08-96/CiddiBiri

    Önemli bir konuya değinmişsiniz. Bu 5 eksenli IS’in avantajı hiçbir testte sergilenemiyor. Çünki koyuyorlar makinaları stüdyoya hepsinle sırası ile çekip iso 100’den 12.000 bilmem kaça, bizde yanyana koyup bakıyoruz falan. O ise 5x IS’i olan alet bir çok durumda günlük kullanımda olmayanlarla öyle aynı ISO’da karşılaşmıyorlar ki hiç. Hep daha düşük iso ile çekebiliyorsunuz. Gerçi bunun farkında dahi olmayan 5x eksenli IS’li gövde sahibi fotoğrafçılara da rastıyorum. Adam almış M1’i M5 Mark II’yi ISO 1600’de 1/50 ile çekmiş gece binayı, körüyü, şehri 🙂

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.