Maksimum dinamik aralık için

  1. HDR yapacaksın (fotoğrafı b.k etmeden)
  2. Histogramı sağa yaslayacaksın

2011’de yazdığım bu yazıda basitçe ve tek örnekle konuyu kısaca anlatmıştım. Olay basit: En parlak bölgeyi patlatmayacak şekilde pozlamayı ayarlarsan, makinenin kapasitesini en iy şekilde kullanmış oluyorsun. Mesela sayısal algılayıcıların çalışma prensibinden geliyor. Histogram nedir ne değildir diye öğrenmek için buraya tıklayın.

Arada İngilizce sitelerde de bunun anlatan yazılar görüyorum. Bugün Photographylife’ta bir yazı gördüm: https://photographylife.com/how-to-use-the-full-dynamic-range-of-your-camera

Yazıyı yazan vatandaş RawDigger ve FastRawViewer programlarının da yazarı, yani konusunda ciddi bilgisi olan bir arkadaş. Yazdığı yazı bazılarına karışık gelebilir ama gene özeti şu: Algılayıcından maksimum performans almak istiyorsan histogramı sağa yasla (tek çekimler için, yoksa HDR yap tabii ki).

Dandik bir örnek vereyim:

nex7 histogram 1

Sony NEX7, Nikon 85mm f1.4D. Sonyler böyle sahnelerde pozlamayı genelde düşük tutuyor. Genel olarak Sony algılayıcılarda gölgeleri kurtarmak daha kolay olsa da, algılayıcının performansının tamamından yararlanamamak çok kötü. Sağ-üstteki histograma bakarsanız, en faydalı bölüm olan sağ tarafon hiç kullanılmadığını göreceksiniz. Halbuki şöyle çekseydim:

nex7 histogram 2

Kötü mü göründü? Evet aslında çok süper değil, yani bu haliyle kullanılmaz bu fotoğraf. Yalnız histograma dikkat edin: En sağda patlama alarmı yok. Yani en parlak bölge olan gökyüzünde 255/255/255’in üzerine çıkan piksel yok (ya da çok çok az var). Buna karşılık gölge bölgelerde çok ciddi detay var.

nex7 histogram 3 nex7 histogram 4

Burada Photoshop kullanarak +3EV verdim, bu yüzden gürültü görüyorsunuz oralarda. Bu hali bile iyi olsa bile, eğer fotoğrafı yaklaşık +2EV ile çekseydim ve sonradan Photoshop’ta RAW dosyaya pozlama telafisi yapsaydım burada çok daha fazla detay görecektiniz ve hiç gürültü olmayacaktı. Telefonda bahsettiğim gürültüyü göremeyebilirsiniz, büyük ekranda tam sayfa açınca daha çok belli oluyor.

Hatta ben bazen fotoğraftaki bazı bölgelerde detay kayıplarını bile göze alıyorum (parlak alanlarda), yani beyazların geri kurtarılamayacak şekilde patlamasına izin veriyorum. Eğer fotoğrafınızda bu bölgeler varsa ama gölge kısımdaki objeler daha değerliyse/önemliyse, beyazların 255/255/255’in üzerine çıkmasına izin veriyorum. Mesela:

em5 histogram 1

Olympus EM5, 9-18mm lens. Burada en önemli kısım orta bölgelerdeki “siyah” taneler ve en ortada bölüm. Dikkat ederseniz histogramda uyarı var (en en sağ-üstteki üçgen kırmızı).

em5 histogram 11

Kırmızı ile işaretli bölgelerde uyarı veriyor Camera RAW. Yalnız buralar orta kısımdan daha az önemli, o yüzden pozlamayı biraz yüksek tuttum (manuel modda çekildi). Hatta biraz daha ileri giderek pozlamayı daha da yüksek tutabilirmişim çünkü sağ-üstteki taneler biraz gölgede kalmış.

em5 histogram 2

Yukarıdakini ACR’de yaptım, bu yüzden biraz gürültü oluştu ama fotoğrafı çekerken makinede yapsaydım fotoğrafta çok daha fazla bilgi olacaktı ve koyu renkli tanelerde hemen hiç gürültü görmeyecektiniz (RAW dosyasına -EV pozlama uyguladıktan sonra). Ayrıca beyaz bölgeleri de istediğim oranda kurtarabilirdim.

Bir örnek de 5DMarkIII’ten:

5dmiii histogram 1

5DMarkIII, EF 35mm f2.0. +1.7EV pozlama telafisi var çünkü buradaki derdim gökyüzü değil ağaçtaki çiçeklerin rengini ve güzelliğini görmek. Ki bu bile yetmemiş, keşke +3EV civarı verseymişim. Mesela:

5dmiii histogram 2

Eğer ilk fotoğrafı bu şekilde çekseydim çiçek ve yapraklarda daha iyi tonlama elde edecektim (gerçi bu hali de fena değil). Histogramda detayı kaybolan beyazlar olduğunu görüyorsunuz ki dalların arasındaki gökyüzü bembeyaz. Orasının mavi olmasını da istemedim açıkçası, yani işime geldi böyle olması.

Bir eksik pozlama daha:

5dmiii histogram 3

5DMarkIII, EF 100mm f2.8L IS. “Eksik pozlama” derken, “algılayıcının tam potansiyelini kullanmanızı engelleyen pozlama” demek istiyorum. Histogramsa dağ tarafta tonla boş yer var, demek ki kullanılmayan “bit”ler var (5DMarkIII 14bit RAW çekiyor). Şuna benzer bir pozlama yapmam lazımmış:

5dmiii histogram 4

Fotoğraf size kötü görünüyor olabilir ama eğer ilk çekimi böyle yapsaymışım 5DMarkIII’ün algılayıcısındaki potansiyelin neredeyse tamamını kullanmış olacaktım ve sonradan ACR’de RAW dosyasını işlediğimde en temiz görüntüyü alacaktım. Dayının kolundaki kırmızılık da “orada beyaz pikseller kaybolmuş” demek, basit bir “Highlight” ayarıyla halledilecek bir sorun ki halledemesem bile fotoğrafın geneline bakarsanız o bölge ufacık ve çok çok önemli değil. Bir de hatırlatayım: Fotoğrafı yukarıdaki gibi bırakmıyorsunuz. Bu halini alıp istediğiniz hale getiriyorsunuz. Elinizde maksimum sayıda veri olduğu için renk-tonal geçişler-gürültü vs.. gibi konularda fotoğraf daha iyi olacak.

Bu arada bizim dayı “insan direğine bakıyom ben” ayağına kızlara dayamış elini…

Önemli olan amaç. Algılayıcından maksimum performans almak için RAW çekecek, histogramı olabildiğince sağa yaslayıp (“ETTR – Exposing to the right” diye aratın internette) bir RAW işleme programında pozlamayı düzelteceksin. Eğer bu işlerle ciddi ilgilenmiyorsanız çok da takılmanıza gerek yok.

9
Aşağıdaki kutuya yorum yazabilirsiniz

avatar
1200
3 Yorumlar
6 Yorumlara yanıtlar
0 İzleyenler
 
Popüler yorumlar
Hottest comment thread
5 Comment authors
selim insanPen F'ciErtOztBurak CİNGİTAŞOkan Saygın Recent comment authors

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Kayıt ol  
En yeni En eski
Notify of
Okan Saygın
Guest
Okan Saygın

Merhaba Erhan bey, yazınızı dikkatle okudum. Ben histograma mutlaka bakarım, kontrolü hep oradan yaparım. Genelde makinanın verdiği ölçümün üstünde pozlarım. Makinam D610 ve kullandığım tüm dijital makinalarda da bunu gördüm. Algılıyıcılar hep gride kalmaya çalışıyorlar sanki, mutlaka bir açıklaması vardır. Yazınızı okuyunca doğru yoldayım dedim. Çok özet ama net bilgi içeren bu yazınız için teşekkür ederim 🙂

Burak CİNGİTAŞ
Guest
Burak CİNGİTAŞ

Gece çekimlerinde makine siyahı ve beyazı her zaman griye çevirdiği o yüzden de EXP ayarını – 1 ya da -2 gibi denemek gerektiğini söyledi arkadaş daha temiz ve net çıktı almak için ,bu doğru mudur?

selim insan
Guest
selim insan

Naçizane anladığım, ‘Burak CİNGİTAŞ’ arkadaş ortamın genel olarak aşırı aydınlık ya da karanlık olmasının yol açtığı klasik pozlama hatasından bahsediyor. Az aydınlık ortamda (ör. gece) pozlama telafisiz yapılan çekimde hem ‘beyaz’ın, hem de ‘siyah’ın sanki aynı şekilde ‘gri’ ye dönüştüğü mealindeki ifade yanlış/kafa karıştırıcı olmuş. Gece gibi az aydınlık ortamda pozlama telafisi olmadan çekim yapılırsa fotoğraf alacakaranlıkta çekilmiş gibi çıkar; yani, bütün tonlar biraz aydınlanır/açılır; ancak, tonu “mutlak siyah” (RGB 00;00;00) olup hiç ışık yansıtmayan cismin renginin farklı çıkmaması lazım bildiğim kadarıyla. Bu konuda aydınlatırsanız sevinirim. Saygılarımla.

Pen F'ci
Guest
Pen F'ci

Hocam fuji ile m43 (omd , pen) gövdeler arasında %25 imaj kalite farkı var deniliyor. Bu insan gözüne nasıl yansır özellikle gece çekimlerinde.